Niedziela, 22 lis -1 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Nowe Idee. Od kosmosu do szpitala, czyli jak doświadczenia z IGNIS pomogą pacjentom

Misje kosmiczne to nie tylko eksploracja kosmosu, ale i unikalne laboratoria do badania ludzkiego organizmu w warunkach mikrograwitacji. Profesor Roman Nowobilski (Collegium Medicum UJ, Zakład Rehabilitacji w Chorobach Wewnętrznych) wyjaśnia w rozmowie z Radiem Kraków, jak doświadczenia z misji IGNIS mogą zmienić rehabilitację, farmakologię i chirurgię na Ziemi. "Badania w warunkach mikrograwitacji dostarczają danych, które mogą poprawić profilaktykę chorób na Ziemi, chociażby poprzez suplementację w osteoporozie czy treningi utrzymujące masę mięśniową" - mówi prof. Nowobilski.

Nowe Idee. Od kosmosu do szpitala, czyli jak doświadczenia z IGNIS pomogą pacjentom
Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.
  • Znaczenie misji IGNI

         nawet krótki pobyt w kosmosie dostarcza cennej wiedzy o adaptacji ludzkiego organizmu do mikrograwitacji, w tym zmian w układzie krążenia           i mięśniowym.

  • Medycyna kosmiczna na Ziemi

         doświadczenia z kosmosu już teraz wykorzystywane są w diagnostyce, rehabilitacji i profilaktyce chorób cywilizacyjnych.

  • Aspekt materiałowy

         technologie kosmiczne (np. stopy metali) znalazły zastosowanie w ortopedii i protetyce.

  • Profilaktyka i farmakologia

         badania nad wpływem mikrograwitacji na kości i mięśnie wspierają opracowanie strategii zapobiegania osteoporozie i innym schorzeniom.

  • Perspektywy rozwoju

         misje kosmiczne otwierają nowe pola badań w chirurgii, neurologii i okulistyce, a także w medycynie katastrof.

Od Podhala do orbity – adaptacja organizmu do nowych warunków

Profesor Roman Nowobilski przypomina, że nawet krótkotrwały pobyt w kosmosie powoduje istotne zmiany w organizmie

Nawet krótki pobyt to zmiana dystrybucji krwi w organizmie, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, zmiany w mięśniach posturalnych. Można to porównać do efektu wyjazdu w góry: już kilkudniowa zmiana ciśnienia i dostępności tlenu wpływa na fizjologię człowieka. A w kosmosie mamy do czynienia z mikrograwitacją, co jest bodźcem jeszcze silniejszym

- tłumaczy gość Radia Kraków.

Czarne dziury, ciemna materia i lot Uznańskiego. Fizyk wyjaśnia tajemnice kosmosu

Rafał Nowak-Bończa

Misja IGNIS, choć stosunkowo krótka, pozwala na analizę procesów adaptacyjnych – od przesunięcia płynów ustrojowych ku głowie, przez zmiany w układzie nerwowym i kostnym, po wpływ na wzrok.

Mówimy na przykład o spłaszczeniu gałki ocznej, stąd później są problemy z widzeniem. Dla okulistyki i neurologii to może być nowy obszar doświadczeń. Badania w warunkach mikrograwitacji dostarczają danych, które mogą poprawić profilaktykę chorób na Ziemi, chociażby poprzez suplementację w osteoporozie czy treningi utrzymujące masę mięśniową

- uważa prof. Nowobilski.

Naukowcy o eksperymentach z misji IGNIS: Nadchodzi najbardziej ekscytująca część

Radio Kraków

Od kosmosu do sali operacyjnej

Doświadczenia z przestrzeni kosmicznej znajdują zastosowanie w medycynie na Ziemi. W szpitalach tworzy się komory symulujące mniejszą grawitację, wykorzystuje specjalne skafandry uciskowe i różne pozycje ciała w rehabilitacji. „Uczenie się reakcji organizmu pozwala zaobserwować wpływ na narząd wzroku, profilaktykę przeciążeń, zespołów udarowych” – podkreśla Nowobilski.

A kosmos w protetyce? Wiadomo, że materiały opracowane z myślą o lotach kosmicznych, jak stopy tytanu, kobaltu czy niklu, trwale zmieniły tę gałąź medycyny.

Materiały muszą być wytrzymałe, niezbyt ciężkie, odporne na korozję… jeśli to są tak mocne stopy, a my chcemy, żeby proteza wytrzymała całe życie pacjenta, to korzystajmy z tych doświadczeń

- uważa Roman Nowobilski.

Dzięki badaniom w kosmosie można odważniej eksperymentować w dziedzinach takich jak chirurgia, farmakologia czy medycyna katastrof. Profesor zauważa, że „coraz większe zgłębianie tych tematów… pozwala wykonywać pewne rzeczy odważniej”, a zdobyta wiedza przydaje się w sytuacjach kryzysowych – od ratowania himalaistów po leczenie ofiar katastrof lotniczych.

Sławosz Uznański-Wiśniewski wrócił na Ziemię. "Witamy w domu"

Radio Kraków

Misja IGNIS, czyli co?

Misja IGNIS to pierwsza polska misja technologiczno-naukowa na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), realizowana w ramach załogowego lotu Axiom Mission 4 (AX‑4) we współpracy z ESA i POLSA. Za misją stoi współpraca instytucjonalna: finansowanie ze strony Ministerstwa Rozwoju i Technologii, wspólne przygotowania z ESA i POLSA (ok. 65 mln euro budżetu) oraz udział prawie tysiąca specjalistów z uczelni, instytutów badawczych, firm i startupów. 

Astronautą IGNIS jest dr Sławosz Uznański-Wiśniewski – drugi Polak w kosmosie i pierwszy Polak na ISS, wyszkolony przez ESA, NASA, SpaceX i JAXA. Na pokładzie kapsuły Crew Dragon Grace przebywał w przestrzeni kosmicznej około 20 dni, w tym 18 dni na ISS, dzień po lądowaniu spędził na rehabilitacji w Kolonii. Podczas 14–18 dni na orbicie przeprowadził 13 eksperymentów polskich naukowców oraz 3 eksperymenty ESA - w  dziedzinach takich jak mikrograwitacja, biotechnologia, neuropsychologia i inżynieria materiałów.

Posłuchaj rozmowy Jacka Bańki z prof. Romanem Nowobilskim.

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Miłość w dwóch językach. Jak budować relację z osobą w spektrum autyzmu?

  • Audycja z 22.11.2026 r.

  • Pewne zwycięstwo Cracovii w Jastrzębiu. „Pasy” strzeliły pięć goli

  • Koszykarki z Bochni przegrały w Gorzowie. 32 punkty Laury Stockton nie wystarczyły

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy z naszych w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101