Ulubione miejsce wielu producentów filmowych. Tam kręcono seriale, filmy i programy. Z jednej strony duch starej biblioteki, z drugiej - powiew XXI wieku. Czy przeciętny śmiertelnik może zobaczyć to miejsce? Dziś otwieramy drzwi.
Dr Agnieszka Fluda - Krokos, Dyrektorka Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie przy ul. Sławkowskiej 17, w rozmowie z Marzeną Florkowską
Posłuchaj wypowiedzi
Niezwykły gmach
Ulica Sławkowska 17 to siedziba Polskiej Akademii Umiejętności, instytucji, której początki sięgają roku 1815.
Plac pod budowy gmachu został zakupiony przez Franciszka Wężyka, pierwszego prezesa Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, poprzednika Akademii Umiejętności. To on zadecydował, że Towarzystwo powinno mieć swoją własną siedzibę. Powstała ona na skrzyżowaniu Świętego Marka i ulicy Sławkowskiej. Przepiękna, starą bramą, zresztą odnowioną całkiem niedawno. Hol również jest po remoncie, zabytkowa klatka schodowa i witający nas pomnik Mikołaja Kopernika. To symbol tego miejsca. Z holu głównego można wejść do Biblioteki Naukowej PAU i PAN, która, co ciekawe, nie ma oddzielnego wejścia ani od ulicy Sławkowskiej, ani od ulicy Świętego Marka. Żeby odwiedzić bibliotekę trzeba wkroczyć przez bramę od ulicy Sławkowskiej 17.
Tradycyjny katalog i zabytkowy wystrój
Zachowany jest stary wystrój biblioteki, charakterystyczne szafy z ciemnego drewna, katalog kartkowy tworzony przez bibliotekarzy od XIX wieku, pisany ręcznie pismem kaligraficznym. Obecnie karty katalogowo-papierowe to już zabytek, dlatego warto je zobaczyć.
Wyposażenie czytelni głównej jest jeszcze przedwojenne. Przy biurkach czy blatach dla czytelników można zobaczyć zaślepione miejsca po kałamarzach.
Odwiedzają nas dosyć często producenci filmowi. W bibliotece były kręcone różne seriale, filmy i programy. To jest wnętrze, które ma ducha starej biblioteki, choć XXI wiek już tu wkroczył.
Nad jednym z regałów wisi obraz autorstwa Jana Matejki. Przedstawia Jana Kochanowskiego, ale mówi się dość powszechnie, że to jest autoportret malarza.
Najcenniejsze zbiory
Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie posiada ponad 750 tysięcy jednostek. Wszystkie zbiory są zgromadzone przy ulicy Sławkowskiej. Lokalizacja jest wspaniała, natomiast posiada jeden mankament: nie można dobudować magazynu, a zbiorów ciągle przybywa.
Największą i najcenniejszą kolekcją jest zbiór ponad 100 tysięcy rycin. To rzeczywiście jedna z największych kolekcji na świecie, gromadzona przez wiele, wiele lat. Są dzieła Rubensa, Dürera, Rembrandta. Także ogromna i bardzo cenna kolekcja rękopisów. Ponad kilkanaście tysięcy, a wśród nich autografy królów z oryginalnymi podpisami i pieczęciami.Także autografy Chopina, Słowackiego. Sporo materiałów związanych z Władysławem Mickiewiczem, czyli z synem Adama Mickiewicza, który opiekował się spuścizną ojca po jego śmierci.
Kolejna grupa to ponad 150 inkunabułów, czyli pierwszych druków wydanych do 1500 roku i starych druków, czyli do 1800 roku. Przepiękne drzeworyty i kolorowane ilustracje, bordiury roślinne, inicjały, które miały czasem całe scenki rodzajowe w sobie, chociaż była to tylko jedna literka. Prowadzenie badań nad starymi drukami to także zachwyt nad tym drobnym śladem artystycznym, nie tylko nad tekstem.
Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie gromadzi także zbiory kartograficzne: mapy, plany, albumy. Mapy tak zwane pisane, czyli wykonane w całości ręcznie. Także mapy ręcznie kolorowane, tj. wydrukowany został zarys mapy, a ręcznie ktoś kolorował rzeki, góry i zaznaczał różne punkty.
W zbiorach Biblioteki znajdują się także różne przedstawienia świata, nawet bardzo fantastyczne. Jest słynny nosorożec Albrechta Dürera. Co ciekawe, artysta nigdy nie widział nosorożca na własne oczy, a inspiracja dla niego były opisy i przekazy innych osób.
Hojni darczyńcy
Zbiory Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie pochodzą z darów członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, albo Akademii Umiejętności, czy Polskiej Akademii Umiejętności.Głównie profesorów, ale też pasjonatów nauki. Ambroży Grabowski nie był profesorem, a gromadził bardzo cenne zbiory dotyczące Krakowa i różnych dziedzin jego działalności. Gdyby nie Ambroży, te dokumenty prawdopodobnie by nie przetrwały.
Ofiarodawcami byli naukowcy, ale też twórcy, pisarze, spadkobiercy. Od spadkobierczyń Stanisława Wyspiańskiego udało się nabyć m.in. jego świadectwo, które nie zapowiada jego talentu.
W tym roku Biblioteka Naukowa PAI i PAN w Krakowie świętuje swój jubileusz 170 lat istnienia.
Galeria zdjęć
