Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Umiarkowana Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Ekspert: Bez litu, miedzi i neodymu nie będzie transformacji. Europa musi zmienić strategię

Europa zużywa ponad 30% światowych surowców, ale sama produkuje ich zaledwie 5%. To dramatyczna dysproporcja, która – jak mówi prof. Adam Piestrzyński z AGH – zagraża długofalowemu bezpieczeństwu surowcowemu całego kontynentu. W rozmowie z Radiem Kraków ekspert komentuje m.in. ogłoszony przez Komisję Europejską plan 47 inwestycji w 13 krajach, które mają odwrócić ten niebezpieczny trend.

Ekspert: Bez litu, miedzi i neodymu nie będzie transformacji. Europa musi zmienić strategię
Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pixabay

Posłuchaj rozmowy

  • Europa zużywa ponad 30% światowych surowców, a produkuje tylko 5% – to zdaniem prof. Piestrzyńskiego czyni ją wyjątkowo zależną od zewnętrznych dostaw, głównie z Chin, Brazylii i Afryki.

  • Kluczowe branże takie jak energetyka, elektromobilność czy przemysł IT – wymagają pierwiastków krytycznych i metali ziem rzadkich, takich jak neodym, lit, miedź czy molibden.

  • 47 inwestycji ogłoszonych przez KE to krok w dobrą stronę, ale tylko część z nich dotyczy realnych złóż – reszta to przetwórstwo i recykling.

  • Potencjał wydobywczy Europy istnieje, ale blokowany jest przez opór społeczny, brak strategii oraz opóźnienia technologiczne.

  • Bez strategii i inwestycji w technologię Europa nie osiągnie surowcowej niezależności – potrzebne są też zmiany społeczne i otwartość na dialog z lokalnymi społecznościami.

Prof. Adam Piestrzyński wskazuje, że Europie brakuje głównie surowców potrzebnych do rozwoju nowych technologii: metali ziem rzadkich, litu, miedzi, molibdenu, cynku czy neodymu. Są one kluczowe dla energetyki, elektromobilności, elektroniki i zielonych technologii – a ich wydobycie i przetwarzanie w Europie niemal zamarło.

- Europa teoretycznie ma dostęp do wszystkich potrzebnych surowców, bo te ziemie rzadkie i pierwiastki krytyczne są na obszarze Europy, natomiast ich nie wydobywa - mówi prof. Piestrzyński.

Europa zależna od importu

Obecnie kontynent importuje kluczowe pierwiastki głównie z Chin, Brazylii, Afryki, Kanady i Chile. Paradoksalnie, wiele z tych surowców występuje również w Europie – np. w Portugalii, Hiszpanii, Serbii, Finlandii czy Polsce. Problemem są opór społeczny, brak strategii i technologiczne zapóźnienie, którego nadrobienie zajmie mnóstwo czasu.

- Jeżeli lokalnej społeczności nie przedstawi się pewnego planu biznesowego, nie wytłumaczy, że ona też na tym zyska, że nie będzie tylko „dawcą” ziemi. To da się zrobić, ale potrzeba zrozumienia i dyskusji, a tej dyskusji nie ma - podkreśla ekspert.

Nowe inwestycje – nowa nadzieja?

Komisja Europejska wskazuje 47 projektów, z czego tylko kilka dotyczy realnych złóż – reszta to zakłady przetwórcze, rafinerie i centra recyklingu. W Polsce mają powstać m.in. zakład przeróbki metali ziem rzadkich w Puławach oraz centrum recyklingu baterii w Grodzisku Mazowieckim.

Profesor Piestrzyński podkreśla, że bez inwestycji w recykling, odzysk z odpadów przemysłowych i rozwój chemicznych technologii nie ma szans na samowystarczalność. Dodaje, że Polska ma kadry i potencjał badawczy – brakuje natomiast stabilnego finansowania i zaplecza laboratoryjnego.

Zielony Ład? Dobre intencje, brak strategii

Zdaniem eksperta, Zielony Ład to koncepcja słuszna, ale źle wdrażana. Europa próbuje przeforsować transformację jako samotny gracz, bez zaplecza surowcowego i przemysłowego. – Potrzebna jest spójna strategia rozwoju surowcowego, a tej – jak mówi – brakuje od 20 lat.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

Najnowsze

  • Józef Hofmann – król fortepianu i wynalazca, którego świat zapomniał. Kraków przypomina o niezwykłym artyście

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

  • "Cracovia to coś więcej niż punkt w biznesowym portfolio". Okrągły stół nie rozwiał wątpliwości kibiców

  • Prezydent Gibała o pochówku zamachowca i upamiętnieniu ofiar. Kraków rozważa trzy rozwiązania

  • Kraków zaciska pasa. Wiadomo, na czym miasto chce oszczędzać w 2027 roku

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Szpital przekazał komunikat, strażacy zbierają na leczenie