Czy zastanawialiśmy się kiedykolwiek, że zima nie jest dobrym czasem na podejmowanie ważnych decyzji? Wokół nowego roku narosło wiele mitów, że to czas wielkich zmian, transformacji, samodoskonalenia. Dlaczego jest on dla nas tak znaczący? Odpowiedź tkwi w psychice, biologii i otaczającym nas społeczeństwie. - „Każdy z nas powinien zadać sobie pytanie, czy zrealizował postanowienia z tamtego roku?” - mówi w rozmowie z Sylwią Paszkowską Maciej Korab, psycholog, suicydolog, pracujący m.in. z osobami bezdomnymi.
Mniej serotoniny, więcej melatoniny
Zimą dni są krótsze, światła słonecznego mamy znacznie mniej, a to bezpośrednio wpływa na poziom serotoniny – neuroprzekaźnika nazywanego "hormonem szczęścia". Jego niedobór prowadzi do obniżenia nastroju, apatii i pesymizmu.
W okresie zimowym jest mniej słońca i wpływa to na obniżenie poziomu serotoniny w naszym organizmie. Kolejnym aspektem jest zwiększenie poziomu produkcji melatoniny. Dzień jest krótszy, dłużej jest ciemno, dni są ponure i smętne. Gdy pojawi się słońce i jest trochę cieplej, czujemy nadzieję. Pogorszenie koncentracji może skłaniać nas do podejmowania niekorzystnych decyzji. Jeżeli chcemy coś zmienić, powinniśmy zastanowić się i szukać więcej niż jednego powodu do zmiany – mówi Maciej Korab.
Brak światła, niskie temperatury, częsty brak energii – to wszystko może skłaniać nas do myślenia w kategoriach negatywnych. Czujemy się przytłoczeni, bardziej pesymistyczni, a to może prowadzić do podejmowania decyzji pod wpływem chwilowego obniżenia nastroju, zamiast racjonalnej analizy sytuacji.
Zimowe postanowienia często nie mają solidnych fundamentów. Zamiast tego warto zastanowić się, czy decyzja, którą chcemy podjąć, ma więcej niż jedną przyczynę. Warto się zastanowić, czy faktycznie tak jest, czy tylko ulegamy iluzji.
(cała rozmowa do posłuchania)
Posłuchaj wypowiedzi
Zima, samotność i izolacja
Zimą nasze kontakty społeczne często ulegają osłabieniu. Mniej wychodzimy z domu, rzadziej spotykamy się z bliskimi, co może prowadzić do poczucia osamotnienia. To również okres, w którym częściej zmagamy się z depresją sezonową.
Pewnych wartości nie należy szukać w koncie bankowym, ale w głowie i w sercu. To są wartości, które z nami pozostają na zawsze i nimi powinniśmy kierować się w życiu. W psychologii rozróżniamy dwie ścieżki dotyczące wartości. Instynkt moralny, czyli coś, co jest dla nas moralne, często wypracowane społecznie i sam system wartości, który postanowiłem obrać.
Izolacja może sprawić, że nasze myśli zaczynają krążyć wokół negatywnych tematów. Decyzje podejmowane w takich warunkach są często wynikiem chwilowego kryzysu emocjonalnego, a nie racjonalnej analizy sytuacji.
Czy lato jest lepszym czasem na zmiany?
Czy to oznacza, że powinniśmy podejmować ważne decyzje tylko wtedy, gdy czujemy się świetnie, np. latem? Niekoniecznie. Skrajne emocje, zarówno negatywne zimą, jak i euforyczne latem, mogą prowadzić do nierozsądnych wyborów.
Ze skrajności w skrajność są bardzo niebezpiecznymi ścieżkami podejmowania decyzji. Muszą one być przemyślane, z refleksją i racjonalne. Każdy z nas powinien zadać sobie pytanie, czy zrealizował postanowienia z tamtego roku? Powinniśmy trenować nasz umysł, by był gotowy nam pomóc. Ważne jest także spędzanie czasu sam ze sobą. Ile mamy takich dni tylko dla siebie i swoich myśli?
Zamiast ulegać presji zmian, warto dać sobie czas na refleksję i podjąć decyzję w momencie, gdy jesteśmy w stabilnym stanie emocjonalnym. W końcu nie chodzi o to, by zmieniać coś natychmiast, ale by robić to mądrze i świadomie.
