Wtorek, 17 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Depresja – słowo, które coraz częściej słyszymy

„Mam depresję”, „to na pewno depresja” – mówimy, gdy spotyka nas kryzys albo długotrwały smutek. Ale czy właściwie używamy tych słów? Gdzie kończy się naturalna reakcja na trudne wydarzenia, a zaczyna choroba wymagająca diagnozy i leczenia? O tym, czym naprawdę jest depresja, jak odróżnić ją od żałoby, czy chwilowego kryzysu, jakie czynniki biologiczne i środowiskowe mogą sprzyjać jej rozwojowi, a także dlaczego bywa niedodiagnozowana lub naddiagnozowana— rozmawiają psycholog i psychoterapeuta Marcin Szafrański, rzecznik Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz Wioletta Gawlik.

Depresja – słowo, które coraz częściej słyszymy
pexels.com

Posłuchaj rozmowy:

Skąd gorsze samopoczucie rano?

Marcin Szafrański tłumaczy, że poranne nasilenie objawów to efekt złożonego wpływu rytmu dobowego, niedoboru snu oraz psychologicznego ciężaru „kolejnego dnia do przetrwania”.

„Po bardzo męczącej nocy wejście w nowy dzień, w którym należy podjąć aktywność, jest problematyczne. Każdy dzień jest po prostu potężnym wyzwaniem.”

Objawy, o których rzadziej mówimy

Poza obniżonym nastrojem i anhedonią pojawiają się zaburzenia koncentracji, pamięci i funkcji poznawczych, a także problemy seksualne wynikające z obniżonego libido i braku przyjemności.

„Nawet jeżeli dochodzi do stosunku, taka osoba nie jest w stanie odczuwać przyjemności.”

Depresja i lęk: razem czy osobno?

Lęk nie jest objawem osiowym depresji, ale bywa współwystępujący. W klasyfikacjach wyróżnia się m.in. depresję lękową.

Inne podtypy depresji to: atypowa, sezonowa, okołoporodowa, katatoniczna

Atypowa może dawać „odwrócone” objawy (nadmierna senność, wzmożony apetyt), sezonowa wraca cyklicznie jesienią/zimą, okołoporodowa może zaczynać się w ciąży i trwać po porodzie, a katatoniczna wiąże się z drastycznym spadkiem aktywności, aż po mutyzm.

„Depresja sezonowa to stany, które rok do roku nasilają się i dezaktywują pacjenta.”

Epizod vs. depresja przewlekła

Epizod depresyjny może być zdarzeniem jednorazowym lub nawrotem; u wielu osób choroba ma charakter przewlekły.

„Można żyć w ryzyku depresji przez wiele lat; nawrót i epizod to często kwestia nazewnictwa.”

Skąd się bierze depresja? Geny, biologia, środowisko?

Uwarunkowanie genetyczne jest istotne, ale nie jedyne; lista genów związanych z depresją rośnie, a czynniki środowiskowe (np. przewlekły stres, żałoba) mogą „uruchamiać” podatność.

„To choroba o bardzo złożonym charakterze — biologicznym i środowiskowym.”

Płeć i wiek: różnice i wyzwania diagnostyczne

Kobiety częściej chorują — częściowo z powodów społecznych i biologicznych; u dzieci depresja może przejawiać się złością i dysforią, a u seniorów współwystępować z chorobami neurodegeneracyjnymi.

„U dzieci w miejsce pustki pojawia się często złość — to wciąż ten sam proces, tylko z innymi objawami.”

Leczenie a życie z depresją

Nie ma jednego leku ani jednej ścieżki. Farmakoterapia i psychoterapia są dobierane indywidualnie; aktywność fizyczna realnie wspiera funkcjonowanie, choć sama „nie leczy”.

„Nie mamy jednego uniwersalnego lekarstwa… Aktywność fizyczna jest czynnikiem wspomagającym.”

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Rewolucja w Strefie Czystego Transportu w Krakowie. SCT tylko w centrum miasta

  • Od długów do bezdomności. W Krakowie blisko 2 tysiące osób nie ma własnego dachu nad głową

  • 17. edycja Festiwalu Podróżniczego Travenalia Kraków, 21-22 listopada 2026

  • Prof. Andrzej Zoll: „Trybunał został zniszczony”. Mocne słowa o prezydencie i Glapińskim

  • Mały Festiwal Pianistyczny im. Józefa Hofmanna

  • Prezydent Krakowa na OEES: zamach uświadomił jak kruche może być przekonanie o bezpieczeństwie