Kluczowe jest jednak to, że nie wszystkie zachowania jednopłciowe mają charakter seksualny w ludzkim rozumieniu tego słowa. W świecie zwierząt są one przede wszystkim narzędziem adaptacji społecznej .
Ewolucja nie działa liniowo
Jednym z najważniejszych pojęć pozwalających zrozumieć to zjawisko jest tzw. autonomia motywacyjna zachowania . Oznacza ona, że dane zachowanie może przetrwać w toku ewolucji, nawet jeśli zmieni się jego pierwotna funkcja.
Relacje partnerskie, które pierwotnie służyły wyłącznie reprodukcji, mogły z czasem zacząć realizować inne cele:
wzmacnianie więzi w grupie,
redukcję napięcia i agresji,
zwiększenie bezpieczeństwa potomstwa,
budowanie sojuszy i pozycji w hierarchii.
Zachowanie pozostaje to samo, ale jego sens adaptacyjny zmienia się wraz z warunkami środowiska.
U wielu gatunków naczelnych kontakty jednopłciowe służą regulacji relacji społecznych. U bonobo – opisywanych m.in. przez Franza de Waala – krótkie kontakty seksualne (hetero- i jednopłciowe) są sposobem rozładowywania napięć i zapobiegania konfliktom. Nie są one wstępem do prokreacji, lecz formą komunikacji społecznej.
U ptaków, takich jak gęsi czy łabędzie, pary jednopłciowe mogą:
skuteczniej bronić terytorium,
zajmować wyższą pozycję w hierarchii,
wspólnie opiekować się potomstwem (często pochodzącym z zapłodnionych jaj samic).
W innych przypadkach – jak u makaków – relacje jednopłciowe samic mogą pełnić funkcję „treningu społecznego”, przygotowującego do późniejszych kontaktów reprodukcyjnych.
Jedna z kluczowych różnic między ludźmi a innymi zwierzętami polega na tym, że zachowania społeczne – także jednopłciowe – są dla nich tak samo „normalne” jak jedzenie, pielęgnacja futra czy budowa gniazda.To człowiek, wyposażony w kulturę, normy i stereotypy, ma tendencję do seksualizowania i upraszczania tych relacji.
Nauka też nie jest wolna od uprzedzeń
Przez dekady badania nad seksualnością zwierząt były marginalizowane lub autocenzurowane. Przełom przyniosła książka Brucea Bagemihla , który w 1999 roku podsumował ponad 200 lat obserwacji i opisał jednopłciowe zachowania u setek gatunków. Publikacja ta stała się fundamentem nowoczesnych badań nad różnorodnością zachowań seksualnych w przyrodzie.Historia ta pokazuje, że uprzedzenia kulturowe mogą spowalniać postęp nauki, nawet w środowiskach deklarujących obiektywizm.
Świat zwierząt nie jest czarno-biały. Nie składa się wyłącznie z prostych schematów: samiec – samica – potomstwo. Jest dynamiczny, elastyczny i oparty na spektrum zachowań, które zmieniają się w zależności od warunków środowiskowych i społecznych.Wyjaśnia Prof Marcin Urbaniak.
Z perspektywy biologii ewolucyjnej pytanie nie brzmi więc: „dlaczego takie zachowania istnieją?” , lecz raczej: „jakie funkcje pełnią i dlaczego okazały się skuteczne?” A odpowiedź jest jasna: ponieważ pomagają przetrwać – jednostkom, grupom i całym gatunkom.
Wyślij opinię na temat artykułu
Komentarze (0)
Brak komentarzy
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.
Amet architecto
asperiores deleniti dicta dolores earum illo iste
Posłuchasz nas
Kraków 101.6 MHz
Tarnów 101 MHz
Zakopane 100 MHz
Andrychów 98.8 MHz
Gorlice 97.4 MHz
Krynica-Zdrój 102.1 MHz
Rabka-Zdrój 87.6 MHz
Szczawnica 90 MHz
Nowy Sącz 90 MHz
