Poniedziałek, 16 lis -2 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Legendarny obraz odzyskał pierwotną kolorystykę

"Czwórka" Józefa Chełmońskiego znajdująca się w galerii malarstwa w Sukiennicach przeszła konserwację i odzyskała pierwotną kolorystykę. Podczas 4-letnich prac pejzaż z pędzącymi końmi został poddany badaniom, które dostarczyły nowych informacji o tym, jak dzieło powstawało.

Legendarny obraz odzyskał pierwotną kolorystykę
"Czwórka" podczas konserwacji. Fot. Mykyta Platonov (dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Krakowie). Zdjęcie w pełnym wymiarze do pobrania w załączniku artykułu

Jeden z najbardziej znanych obrazów Chełmońskiego został poddany konserwacji w 2020 roku ze względu na nieestetyczny wygląd - zabrudzenia, pożółkłe werniksy i przebarwienia. Podczas prac konserwatorzy oczyścili płótno, uzupełnili i wyretuszowali ubytki zaprawy oraz warstwy malarskiej, położyli werniks zabezpieczający na całe lico obrazu.

Ze względu na gabaryty płótna, które ma wymiary 2,75 m na 6,6 m, a także, by uniknąć jego ponownego zdejmowania i nawijania na wałek, prace konserwatorskie odbywały się w miejsku eksponowania dzieła, w Sukiennicach, w obecności zwiedzających. Równolegle z konserwacją "Czwórkę" poddano badaniom.

Konserwacja "Czwórki" jak detektywistyczne dochodzenie

Jak przekazało muzeum, najciekawszych informacji dostarczył rentgenogram, który ukazał dynamiczny proces tworzenia dzieła i zaskakujące zmiany decyzji autora. Badacze rozpoznali także budowę technologiczną, technikę wykonania obrazu, zastosowane przez artystę pigmenty i sposób ich łączenia, a także skład zaprawy, rodzaj płótna i spoiwa farb.

"Wiemy, że nie od razu obraz wyglądał tak, jak go ostatecznie widzimy. Artysta pracował stopniowo, nanosząc kolejne warstwy malarskie, wprowadzał poprawki i zmiany koncepcyjne. Nie zawsze dbał, aby nałożone wcześniej warstwy zdążyły dobrze wyschnąć, używał też dużo spoiwa. Dlatego w wielu miejscach farba, schnąc, zmarszczyła się, gdzieniegdzie powstały jej rozstępy, odsłaniając kolor leżącej pod spodem warstwy" – zauważyła kierowniczka Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach Dominika Sarkowicz.

Badacze zwrócili też uwagę na stosunkowo skromną paletę pigmentów - zidentyfikowano ich około 15, niektóre tylko w warstwach podmalowania.

Prace zostały zrealizowane przez konserwatorki z Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach, Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych Muzeum Narodowego w Krakowie, we współpracy z Muzeum Narodowym w Poznaniu oraz naukowcami z innych instytucji. Od ostatniej konserwacji i oczyszczania lica minęło niemal 50 lat.

Co przedstawia obraz "Czwórka"?

"Czwórka" przedstawia pędzący na wprost widza zaprzęg czterech koni powożony przez ukraińskiego chłopa. W bryczce siedzi znudzony mężczyzna palący fajkę. Zwierzęta ukazane w szalonym galopie są zestawione z bezkresnym, monotonnym pejzażem w tle.

Józef Chełmoński namalował ten obraz w 1881 roku podczas pobytu w Paryżu. Motyw rozpędzonych koni artysta przeniósł z dzieła profesora Akademii Sztuk Pięknych w Monachium – Aleksandra Wagnera. Wcześniejsza wersja obrazu Chełmońskiego "Czwórka spienionych koni w śniegu" wystawiona w 1878 r. na salonie sztuki w Paryżu została kupiona przez amerykańskiego kolekcjonera i otworzyła malarzowi drogę do międzynarodowej kariery. Później wiele razy powtarzał on motyw zaprzęgów mknących przez bezkresne przestrzenie.

Płótno stanowi jeden z filarów stałej ekspozycji dziewiętnastowiecznej sztuki polskiej w Sukiennicach.

"Czwórka" podczas konserwacji. Fot. Mykyta Platonov (dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Krakowie). Zdjęcie w pełnym wymiarze do pobrania w załączniku artykułu
  • Pobierz
    e15d8f141dbf31c44d1dcac9e5cd5198fotmykytaplatonov7-1.jpg JPG

Powiązane

  • "Tu i teraz" na wystawie "Artyści Zakopiańscy 2024"

    Jolanta Drużyńska

  • W MOCAK-u cztery nowe wystawy

    Tadeusz Marek

  • Fort 2 "Kościuszko" zmienił się nie do poznania. W planach koncerty, wystawy, kino

    Radio Kraków

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów