Dziś poznaliśmy ostatnie z 4 pytań referendalnych, które brzmi: Czy popierasz likwidację bariery na granicy Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Białorusi? Politycy Zjednoczonej Prawicy pytania prezentują od piątku. Pierwsze brzmi: Czy popierasz wyprzedaż państwowych przedsiębiorstw? Drugie: Czy jesteś za podwyższeniem wieku emerytalnego wynoszącego dziś 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn? Trzecie jest najbardziej rozbudowane: Czy popierasz przyjęcie tysięcy nielegalnych imigrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki, zgodnie z przymusowym mechanizmem relokacji narzucanym przez biurokrację europejską? Jak treść i formę tych pytań komentują eksperci?
Profesor Janusz Majcherek, filozof i socjolog z Akademii WSB zaznacza, że pytania mają z góry założoną tezę
Pytania zadane są w taki sposób, żeby sugerować odpowiedź, a w spotach, w których politycy Zjednoczonej Prawicy prezentują pytania, jest kratka z zaznaczoną odpowiedzią. Sugestia jak najdalej posunięta.
posłuchaj Janusza Majcherka
Jego zdaniem politycy Zjednoczonej Prawicy celowo wybrali tylko te zagadnienia, w których czują duże poparcie. Profesor Majcherek podkreśla, że zignorowano między innymi głos Trzeciej Drogi, która wnioskuje o referendum ws. aborcji. Nie przygotowano również pytań o wymiar sprawiedliwości.
Jak usłyszał nasz reporter - te pytanie, które się pojawiły są nieprecyzyjne i mogą wprowadzać w błąd:
Pytania są pod tym względem mętne, bo co to oznacza czy jesteś za wyprzedażą? Czy jesteś za prywatyzacją, czy nie? Wyprzedaż to pojęcie niejednoznaczne. To samo dotyczy relokowania uchodźców. Ono jest nieprecyzyjne z mnóstwa powodów, począwszy od tego, że Unia Europejska wcale od Polski nie oczekuje, żeby w tym procesie partycypowała - Pani komisarz stwierdziła, że Polska mogłaby wręcz skorzystać z unijnej pomocy, ze względu na to, że przyjęła wielu uchodźców z Ukrainy - a kończąc na tym, że w ostatnim czasie do Polski napłynęło wielu imigrantów, sprowadzonych przez obecnie rządzącą ekipę.
posłuchaj Janusza Majcherka
ZUS poinformował, że liczba cudzoziemców zgłoszonych do ubezpieczeń od stycznia wzrosła o 40 tysięcy. W sumie to już milion obcokrajowców, wciąż najliczniejszą grupę stanowią obywatele Ukrainy, ale rośnie migracja z Nepalu, Indonezji czy Uzbekistanu.
Także Bartosz Brzyski, politolog z Klubu Jagiellońskiego podkreśla, że jest to referendum partyjne
Faktycznie pod względem konstrukcji jest to referendum partyjne, bo ewidentnie stronnicze i korzystne dla partii rządzącej, a pytania nie są wolne od oceny. Zgadzam się z zarzutami formułowanymi pod adresem tego referendum
posłuchaj Bartosza Brzyskiego
Chodzi między innymi o sformułowania: nielegalni imigranci, biurokracja europejska czy o wspomnianą wcześniej wyprzedaż.
Brzyski podkreśla, że treść pytań wpływa na to, jakie uzyskamy odpowiedzi:
Gdybyśmy inaczej sformułowali pytania, chociażby o politykę migracyjną, czy prywatyzację, to być może uzyskalibyśmy inne odpowiedzi. Ważniejsza jest kwestia czy ponad 50% Polaków zdecyduje się oddać głos, a nie to, jakie będą odpowiedzi. Jeśli ktoś się mnie pyta, czy chcę być piękny i młody, to raczej odpowiadam, że tak. To są pytania, które w jakiś sposób mają autoryzować politykę obecnie prowadzoną.
posłuchaj Bartosza Brzyskiego
Rozmówcy podkreślają, że istotne jest to, czy referendum w ogóle będzie ważne. By tak się stało, musi wziąć w nim udział ponad połowa uprawnionych do głosowania.
Do bojkotu referendum namawia opozycja, która informuje, że nie trzeba brać wszystkich kart do głosowania.
Zdaniem Bartosza Brzyskiego połączenie referendum z wyborami zadziała profrekwencyjnie. Jeśli jednak ktoś będzie chciał oddać głos w referendum, to prawdopodobnie bliżej mu będzie do partii rządzącej.
