Piątek, 20 lis 7 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Uniwersytet w państwie policyjnym

Kolejne spotkanie z cyklu „Krakowska Loża Historii Współczesnej” poświęcone było publikacji prof. Piotra Franaszka „Jagiellończyk”. Działania Służby Bezpieczeństwa wobec Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 80. XX wieku".

Uniwersytet w państwie policyjnym
Na zdjęciu od lewej :J.Woleński, P. Franaszek, R. Graczyk, B. Wildstein. Foto.IPN


Tytułowy "Jagiellończyk" - to kryptonim sprawy obiektowej prowadzonej przez Służbę Bezpieczeństwa przez blisko dwadzieścia lat, pomiędzy wrześniem 1970 a styczniem 1990 roku. Jej celem było gromadzenie wszelkich informacji dotyczących Uniwersytetu Jagiellońskiego, jego pracowników i studentów. "Na podstawie tych informacji - pisze we wstępie autor - podejmowano działania nazywane w żargonie SB "ochroną Uniwersytetu" . [...] w ocenie członków PPR/PZPR oraz funkcjonariuszy UB/SB szkoły wyższe oraz instytucje naukowe, zwłaszcza Polska Akademia Nauk , były dla władz wyjątkowo niebezpieczne , ze względu na dużą koncentrację inteligencji, w znacznej mierze kontestującej zasady funkcjonowania tzw. socjalistycznego państwa. Demonstracja takich postaw była szczególnie widoczna w marcu 1968 roku oraz przez całą dekadę lat 80. XX w. [...]".

Dzięki książce prof. Piotra Franaszka dowiadujemy się, jak przebiegała ta inwigilacja : jakie SB zastosowała środki, jak była poinformowana o sytuacji na UJ i jakie to przynosiło korzyści władzom politycznym.

Dziś, stawiając pytanie o ówczesną kondycję Uniwersytetu , nie możemy ominąć kwestii centralnej: na ile najstarsza polska uczelnia zachowała wtedy autonomię, w jakim stopniu była jawnie ograniczana, a w jakim była sterowana metodami operacyjnymi?

Chodzi więc o to, na ile kontrola UJ przez komunistyczną policję polityczną była skuteczna. Ale także o to, jakie były postawy studentów i kadry UJ wobec tej kontroli, a w szczególności wobec prób nagabywania do tajnej współpracy z SB. To pytanie o etos uniwersytecki – zarówno w ujęciu historycznym (jak było?), jak i współczesnym (co z tego wynika dla dzisiejszej kondycji Uniwersytetu?).

Próbą poszukania odpowiedzi na te pytania była październikowa dyskusja w Krakowskiej Loży Historii Współczesnej .

W dyskusji udział wzięli prof. Piotr Franaszek, autor publikacji "Jagiellończyk", prof. Jan Woleński i Bronisław Wildstein. Spotkanie prowadził Roman Graczyk.

[

Posłuchaj:  

]

[

Posłuchaj:  

]

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Zwrot w sprawie spopielarni zwłok pod Tarnowem. NSA przyznał rację inwestorowi, a w tle... referendum

    Bartłomiej Maziarz

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • „Nie ma naszej zgody na marazm, chaos i dziadostwo”. Kibice Cracovii mają dość i uderzają we władze klubu

  • Czy populizm narodził się na Białorusi? Od Łukaszenki do Trumpa

  • Kijów przygotowuje się do kolejnej zimy bez prądu i ogrzewania. Polacy ruszają z pomocą

  • Przełom w sprawie mieszkańców Wilkowiska? Wybrano miejsce na nowe ujęcie wody

  • Jacek Kołtan i Paweł Grabowski laureatami Nagrody im. ks. Józefa Tischnera

  • Osłonił córkę przed kulami podczas zamachu w Krakowie. „Przypadkowi przechodnie ratowali mi życie”